Nieuwsbrief juli 2017

WEBSITE

Peter

Van Doesburg

 

Amerikaanse dollar gooit roet in het eten

Verwachting in VS te hooggespannen, maar economische groei in tact

Fed blijft vasthouden aan renteverhoging in tweede helft van 2017

Bemoedigende stijging bedrijfswinsten

Hoofdpunten

 

  • Verzwakte Amerikaanse dollar heeft negatieve impact op aandelen
  • Economieën op stoom, maar momentum zwakt af in de VS
  • Fed verhoogt rente opnieuw, ondanks dalende inflatie
  • Bedrijfswinsten stijgen, gedragen door de energiesector

 

 

Verzwakte Amerikaanse dollar heeft negatieve impact op aandelen

De wereldwijde aandelenbeurzen stegen per saldo in het tweede kwartaal, maar uiteindelijk werden de koerswinsten van de MSCI AC World Index tenietgedaan door de zwakke Amerikaanse dollar. Daarnaast was het opvallend dat, ondanks de onzekerheid rondom het beleid van President Trump, er over het algemeen relatief weinig beweeglijkheid op de aandelenmarkten was. Illustratief daarbij was dat de volatiliteit op de Amerikaanse beurs op het laagste niveau in vele jaren was beland.

 

In Europa werd er winst op de aandelenbeurzen geboekt als gevolg van het voortdurende economische optimisme en de opluchting na de verkiezingsnederlaag van Marine Le Pen in Frankrijk. De verkiezings-winst van Emmanuel Macron betekende dat de anti-EU-stemming, die was opgelaaid met het Brexit-referendum, zich vooralsnog niet verder over het Europese vasteland verspreidt.

 

In het Verenigd Koninkrijk was het beeld gemengd in het tweede kwartaal. De koersen stegen, maar het Britse pond ging opnieuw onderuit toen bleek dat premier May, bij de inderhaast uitgeschreven verkiezingen, haar positie zag verzwakken. De Brexit-onderhandelingen zullen hierdoor wellicht nog moeizamer verlopen dan in eerste instantie werd gedacht.

 

Economieën op stoom, maar momentum zwakt af in de VS

De economische indicatoren waren in vrijwel alle belangrijke regio’s positief. In de ontwikkelde landen vormde het relatief sterke producentenvertrouwen een goede basis voor economische groei. Vooral in Europa was de voortdurende opgaande trend opmerkelijk en daarmee lijkt de eurocrisis verleden tijd.

 

Opnieuw echter kwamen er in Spanje en Italië banken in de problemen en moesten deze worden gered. Maar anders dan een aantal jaren geleden zorgde dit niet voor schokgolven in de financiële sector. Hieruit blijkt dat het bankensysteem in Europa nog altijd zwakke plekken vertoont, maar dat de ECB de systeemrisico’s onder controle lijkt te hebben gekregen.

 

In de Verenigde Staten herstelde de economie van een zwak eerste kwartaal, maar aan het einde van het tweede kwartaal kwamen diverse economische indicatoren in toenemende mate lager uit dan verwacht. Dit geeft aan dat de hooggespannen verwachtingen met de komst van de regering Trump vooralsnog niet zijn waargemaakt. Het IMF heeft de Amerikaanse groeiverwachting voor 2017 dientengevolge neerwaarts bijgesteld van 2,3% naar 2,1%.

 

Fed verhoogt rente opnieuw, ondanks dalende inflatie

De Federal Reserve verhoogde in juni voor de derde keer in zes maanden de rente met 25 basispunten naar een bandbreedte van 1% tot 1,25%. Daarnaast hield het monetair beleidscomité vast aan nog een renteverhoging in de tweede helft van 2017. Ook openbaarde het Amerikaanse stelsel van centrale banken plannen om de enorme hoeveelheid staatsobligaties, die sinds de kredietcrisis zijn opgekocht, te reduceren. Door dit opkoopprogramma heeft de Fed voor USD 4.500 miljard aan beleggingen op de balans staan.

 

Tot nu toe werden aflopende obligaties steeds vervangen door nieuwe aankopen in de markt, waardoor de hoeveelheid beleggingen niet afnam. De Fed acht de nu tijd rijp om de balans af te bouwen tot een omvang die overeenkomt met de vraag naar reservebalansen die het bankensysteem in een ‘normale’ situatie nodig heeft. In eerste instantie zal de Fed tot USD 10 miljard per maand aflopende obligaties niet vervangen. Dat bedrag wordt elk kwartaal met USD 10 miljard verhoogd tot de gewenste afbouw van USD 50 miljard per maand. Hoeveel de uiteindelijke reductie zal zijn, kan (of wil) Fed-voorzitter Yellen nog niet prijsgeven.

 

Het voornemen van de Fed om het verkrappende beleid voort te zetten, is enigszins verrassend omdat de inflatieverwachtingen recent zijn gedaald en de Fed dat ook erkent. Niet alleen de hernieuwde duikvlucht van de olieprijs, maar ook een daling van de zogenaamde kerninflatie, geven een neerwaartse druk op de prijsverwachtingen. Dit is een fenomeen dat ook in Europa plaatsvindt en door de centrale bankiers als een anomalie wordt beschouwd. Normaal gesproken stijgen de prijzen juist indien de economie zo goed presteert als nu. Zowel ECB-voorzitter Draghi als Yellen hebben aangegeven dat de huidige druk op de prijzen naar hun oordeel een tijdelijke gebeurtenis is. Dit impliceert dat beide centrale banken meer een verkrappende dan een verruimende neiging hebben. Feit blijft dat in zowel de Verenigde Staten als in Europa de loonstijgingen verrassend beperkt blijven, ondanks een breed gedragen economisch herstel. De omslag in Amerikaanse inflatieverwachtingen is goed zichtbaar in de koersen van inflatie-linked obligaties. Deze laten een scherpe omslag zien sinds eind maart.

 

Deze trendbreuk in inflatieperspectieven stelt de Fed voor een dilemma. Wellicht vertraagt de Amerikaanse economie dermate dat verdere renteverhogingen schadelijk kunnen zijn voor groei en deflatie kunnen aanwakkeren. Daarentegen impliceren met name de officiële werkloosheidscijfers dat een oververhitting van de arbeidsmarkt heel goed mogelijk is.

 

Bedrijfswinsten stijgen, gedragen door de energiesector

Het tweede kwartaal gaf een bevestiging dat de langverwachte stijging van de bedrijfswinsten zich daadwerkelijk manifesteert. De verwachte winstgroei voor de S&P 500 index komt uit op 6,5% in het tweede kwartaal en voor geheel 2017 op 9,9%. De energiesector heeft daarin een belangrijk aandeel. Daar waar in 2016 de energiesector nog een negatieve drijfveer was door de gedaalde olieprijs, vindt nu het omgekeerde plaats. Meer dan de helft van de winstgroei in het tweede kwartaal was toe te rekenen aan de energiesector. Het is daarbij de vraag hoe dit zich gaat verhouden in de tweede helft van het jaar, aangezien de olieprijs aan het einde van de verslagperiode weer flink is gedaald.

 

De jarenlange winststagnatie die nu lijkt te zijn doorbroken, is overigens wellicht ook een reden van de beperkte loonstijgingen. Mochten de winsten verder doorstijgen, dan kunnen de lonen met een vertraging alsnog worden opgetrokken. In een dergelijk regime ligt het voor de hand dat de inflatie met een vertraging zal gaan oplopen. Ook dit is een dilemma voor zowel de Fed als de ECB.

 

Conclusies

In het afgelopen kwartaal continueerden wereldwijde aandelenmarkten in grote lijnen het positieve sentiment van het eerste kwartaal van 2017. De zwakke Amerikaanse dollar gooide echter roet in het eten waardoor per saldo de MSCI AC World index een daling van 2,2% in euro’s noteerde. Positieve ontwikkelingen zijn de goede economische groeicijfers in diverse regio’s en de groei van de bedrijfswinsten die zich na jarenlange stagnatie nu toch eindelijk begint te manifesteren.

 

Een belangrijke onzekerheid voor de kapitaalmarkten is de manier waarop de centrale banken omgaan met de huidige paradox van lage inflatie en relatief hoge groei. De risico’s van beleidsfouten of misverstanden in de communicatie zijn hierbij relatief groot. Centrale bankiers proberen beleggers langzaam te laten wennen aan het idee dat de rente niet eeuwig laag zal blijven, maar slagen daar niet altijd in. Illustratief hierbij waren de opmerkingen van Draghi aan het einde van de verslagperiode over een mogelijke verkrapping, met een stijging van de rente als gevolg. Zijn opmerkingen leidden tot dusdanige onrust op obligatie- en aandelenmarkten dat een dag later de ECB zich genoodzaakt voelde zijn woorden af te zwakken. Een ander belangrijk risico blijft de relatief hoge waardering van aandelen, hoewel de stijgende winsten daarvoor een bemoedigend tegenwicht bieden.

 

 

Amstelveen, juli 2017